Του αγαπημένου συμπορευτή ζωής Νίκου Καραβέλου.
Θα το βρεις εκεί, στο μικρό παρτέρι πλάι στους κάδους σκουπιδιών, είπε ο Νίκος.
Είναι μια μικρή πλάκα με ένα απλοϊκό ποίημα. Κάποια Μαρία το έχει γράψει για τον νεκρό πατέρα της. Κανένας δεν ξέρει πώς βρέθηκε εκεί πλάι στα σκουπίδια.
Πάντως οι σκουπιδιάρηδες δεν το πήραν να το πετάξουν! Μόνο το μετακινούν κάθε φορά που μαζεύουν τους κάδους και το ακουμπούν πάνω στο δεντράκι, όπως το άφησα κι εγώ όταν το πρωτοείδα πριν τέσσερις μήνες.
Το φωτογράφισε και ο Γιώργος και το ανάρτησε στο "μάτι πίσω στην πλάτη".
Είναι παράξενο πώς άνθρωποι απλοί και ίσως αγράμματοι δείχνουν τόσο σεβασμό σε ένα φαινομενικά ασήμαντο μνημείο ενός άγνωστου σε αυτούς ανθρώπου.
Δε μου άρεσαν ποτέ τα κιτς εικονισματάκια που στήνουν κάποιοι που χάνουν τον δικό τους άνθρωπο σε τροχαία ατυχήματα σχεδόν με ενοχλούσαν καθώς ξεπετάγονται σε μια στροφή, ένα πεζοδρόμιο, μια νησίδα σε δρόμο ταχείας κυκλοφορίας, προσβάλλοντας κάποτε και την αισθητική μου με τα ματσάκια με πλαστικά λουλούδια δεμένα στις κολόνες του φωτισμού .
Σήμερα κοιτάζοντας αυτή την λευκή πλάκα και την πλαστική κούκλα ακουμπισμένη στο δεντράκι, αναθεωρώ -πάντα για "αναθεωρητισμό" άλλωστε εγκαλέστηκα από τα νιάτα μου.
Σκέφτομαι αυτή τη Μαρία να προσπαθεί να κρατήσει ζωντανή ή ταριχευμένη έστω μέσα από τα λόγια του την εικόνα του πατέρα. Ίσως μόνη στη ζωή μετά από το φευγιό του, ίσως ξεχωμένη η τελευταία ρίζα της μετά από ένα πρώιμο φευγιό της μάνας.
Όπως ο Νίκος, συνομιλώντας ποιητικά ξανά και ξανά με τη σκιά του πατέρα του και θείου μου αγαπημένου.
Όπως εγώ με τον πατέρα μου που τόσες φορές πλήγωσα με την έπαρση του νέου γιατρού και με τον αιφνίδιο θάνατό του δεν πρόλαβα να του πω τι σήμαινε για μένα, πόσο τον αγαπούσα• τη μάνα μου που αμέλησα στα στερνά της.
Όπως τόσοι και τόσοι άνθρωποι κρατούν μέσα στη μνήμη τους δικούς τους γράφοντας πάνω στο μνήμα μια απλή φράση, χωρίς σημασία για όσους δεν γνωρίζουν τίποτε για τον νεκρό.
Πόσο συνειδητοποιούμε τι σημαίνει ταφή και τι μνήμα ή το "Δημόσιο Σήμα" των νεκρών της πανούκλας;
Πόσο τα μνήματα παύουν να είναι μνήματα στη σύγχρονη πόλη όπου δεν υπάρχει χώρος για να αφεθούν οι απελθόντες στη θέση τους "...θεών τε πατρώων έδη, θήκας τε προγόνων, νυν υπέρ πάντων ο αγών".
Λέει ο Νίκος: να καταγράψουμε όσα είναι γραμμένα πάνω στα μνήματα του κοιμητηρίου της Ηλιούπολης.
Να μείνει η Μνήμη.
Η Ιστορία των αφανών, συμπληρώνω από μέσα μου και τον αγαπώ βαθιά, καθώς τον ακούω να μιλά με τη βαθιά φωνή του επισημαίνοντας τα κοινά μας ίχνη σε μια εξηντάχρονη διαδρομή που επιμένει να διανύεται από "πιτσιρικάδες με γκρίζα μαλλιά".
Πότε θὰ ξαναμιλήσεις;
Εἶναι παιδιά πολλῶν ἀνθρώπων τὰ λόγια μας.
Σπέρνουνται γεννιοῦνται σάν τά βρέφη
ριζώνουν θρέφουνται μὲ τὸ αἷμα.
Ὅπως τὰ πεῦκα
κρατοῦνε τὴ μορφή τοῦ ἀγέρα
ἐνῶ ὁ ἀγέρας ἔφυγε, δέν εἰναι ἐκεῖ
τὸ ἴδιο τὰ λόγια
φυλάγουν τὴ μορφή τοῦ ἀνθρώπου
κι ὁ ἄνθρωπος ἔφυγε, δέν εἰναι ἐκεῖ...*
* Γ. Σεφέρης "τρία κρυφά ποιήματα /ΣΤ"
