Εθνοσύμβουλοι της Πελοποννήσου στις Κορυσχάδες. Στο κέντρο της πρώτης σειράς διακρίνεται Αρχηγός του ΕΑΜ Πελοποννήσου και Μητροπολίτης Ηλείας Αντώνιος.

του Περικλή Δ.Καπετανόπουλου

δημοσιογράφου-ιστορικού.

Αναμφισβήτητα, ο ρόλος του Μητροπολίτη Αντώνιου στα χρόνια της Κατοχής στάθηκε καταλυτικός για την εξέλιξη των πραγμάτων στην Πελοπόννησο την περίοδο 1941-1944. Στα βουνά του Μωρηά αντηχούσε από το 1942 η φωνή της Λευτεριάς, το αντάρτικο μάνλιχερ απαντούσε στο κάλεσμα των καριοφιλιών του 1821.

Του Πύργου ο Δεσπότης, ήταν μια φωτεινή εξαίρεση ανάμεσα στην ιεραρχία της εποχής του. Το 1918-22 υπηρέτησε ως στρατιωτικός ιερέας. Συμμετείχε στην εκστρατεία της Μικράς Ασίας και τιμήθηκε με το Χρυσούν Αριστείον Ανδρείας και τον Χρυσούν Σταυρόν του Φοίνικος. Αποχώρησε από τους τελευταίους από την γη της Ιωνίας με το Σύνταγμα του Πλαστήρα. Χειροτονήθηκε Μητροπολίτης Ηλείας το 1922 και στις 30 Μαρτίου 1923 ενθρονίστηκε στον Μητροπολιτικό Ιερό Ναό Αγίου Νικολάου Πύργου.

Οι από άμβωνος πύρινοι λόγοι του ξεσήκωναν ρίγοι πατριωτισμού στο πολυπληθές εκκλησίασμα στο μητροπολιτικό ναό του Πύργου. Ήταν ένα πραγματικός "Παπαφλέσσας της Κατοχής". Σε αντίθεση με την μεγάλη πλειονότητα των επισκόπων, οι οποίοι την περίοδο εκείνη τάχθηκαν στο πλευρό των κατακτητών και των συνεργατών τους, ο Ηλείας Αντώνιος προσχώρησε στην ένοπλη Εθνική Αντίσταση, πράξη σπάνια για ιεράρχη.

Πράγματι, οι περισσότεροι Ιεράρχες στάθηκαν απέναντι κι όχι στο πλάι του λαού, σ' εκείνες τις δύσκολες στιγμές. Μητροπολίτες, όπως ο Ιωαννίνων Σπυρίδων Βλάχος, ο Σερρών Κωνσταντίνος, ο Καστοριάς Νικηφόρος, ο Φθιώτιδας Αμβρόσιος, ο Κασσανδρείας Ειρηναίος κι άλλοι, συνεργάζονταν με τους κατακτητές και καλούσαν το λαό να πειθαρχήσει σ' αυτούς, διακρινόμενοι ταυτόχρονα και για τα αντιΕΑΜικά και αντικομμουνιστικά κηρύγματά τους.

Υπήρξαν, όμως, και λαμπρές εξαιρέσεις. Εκτός από τον Ηλείας Αντώνιο και ο Μητροπολίτης Κοζάνης και Σερβίων Ιωακείμ οργανώθηκε στο ΕΑΜ και εξελέγη εθνοσύμβουλος. Αλλά και άλλοι, όπως οι Μητροπολίτες Σάμου και Ικαρίας Ειρηναίος, Χίου Ιωακείμ Στρουμπής, Χαλκίδας Γρηγόριος, Αττικής Ιάκωβος, Βόλου Ιωακείμ, Δρυινουπόλεως και Κονίτσης Δημήτριος, Λάρισας και Ελασσόνας Καλλίνικος, καθώς και ο επίσκοπος Μήθυμνας Διονύσιος, βοήθησαν με πολλούς και διάφορους τρόπους τον αγώνα του ΕΑΜ.

 

"Αντάρτες, κλέφτες, παλικάρια,
πάντα είναι ο ίδιος ο λαός..."

Στις 25 Μαρτίου του 1944, ο Μητροπολίτης Ηλείας Αντώνιος δημοσίευσε στην εφημερίδα "ΠΑΤΡΙΣ" Πύργου ένα κείμενο που αναφερόταν στην Επέτειο του 1821, ωστόσο το νόημα ήταν επαναστατικό. Αναφερόταν στην ανάγκη να ακούσουν οι Έλληνες την εγερτήρια κραυγή του Ρήγα Φεραίου που εμψύχωσε του προγονούς μας το 1821.
Από την προηγούμενη ημέρα, έφυγε κρυφά από τον Πύργο για την Αρχαία Ολυμπία, σε συνεννόηση με το ΕΑΜ και τάχθηκε στο πλευρό των ανταρτών του ΕΛΑΣ. Ανήμερα της Εθνικής Επετείου, ευλόγησε τα όπλα των αγωνιστών του νέου '21 και παρακολούθησε παρέλαση τμήματος του 12ου Συνάγματος του ΕΛΑΣ. Το ΕΑΜ τον εξέλεξε εθνοσύμβουλο, μέλος της αντιπροσωπείας της Πελοποννήσου που πήρε μέρος στις εργασίες της Εθνοσυνέλευσης των Κορυσχάδων τον Μάϊο του 1944. Στις 30 Απριλίου 1944, η Νομαρχιακή Επιτροπή Μεσσηνίας χαιρέτισε την ανακήρυξη του Μητροπολίτη Αντωνίου σε Αρχηγό του ΕΑΜ Πελοποννήσου. Η απόφαση στο πρωτότυπό της βρίσκεται στο ιστορικό αρχείο του ΚΚΕ.

Παραθέτω την απόφαση:

«Ψήφισμα

Η Νομαρχιακή Συνδιάσκεψη Μεσσηνίας που πραγματοποιείται σήμερα στις 30-4-44 με τη συμμετοχή αντιπροσώπων απ' όλες τις Τομεακές Επιτροπές του Ε.Α.Μ. της Επαρχίας Καλαμάτας, διαπιστώνει από την ανάλυση της πολιτικοστρατιωτικής κατάστασης πως τα σημαντικώτερα γεγονότα των δύο τελευταίων μηνών σε εσωτερική και Μωραΐτικη κλίμακα είναι:

1) Η ίδρυση της Π.Ε.Ε.Α. 2) Η συγκρότηση Εθνικού Συμβουλίου και 3) H ανάληψη της αρχηγίας του Ε.Α.Μ. στο Μωριά από τον Σεβασμιώτατον Μητρο-πολίτην Ηλείας κ. Αντώνιον, πιστεύει δε απόλυτα πως τα γεγονότα αυτά θα συντελέσουν αναντίρρητα στην καλύτερη εξέλιξη των αγώνων που κάνει τα τρία χρόνια του Ε.Α.Μ. για την απελευθέρωση και τη λαοκρατία και στη συντομότερη ολοκλήρωση των πόθων και των επιδιώξεων του Έθνους και του Λαού με βάση την Εθνική Ενότητα.

Με την ζωηρότερη επομένως συγκίνηση η συνδιάσκεψη χαιρετίζει όλα τα μέλη της Π.Ε.Ε.Α., όλους τους Εθνικούς Συμβούλους και τον Αρχηγό του Ε.Α.Μ. Πελοποννήσου και δηλώνει ότι κάτω από την καθοδήγηση και τις εντολές των πιο πάνω καθοδηγητικών οργάνων όλα τα μέλη της οργάνωσης του Ε.Α.Μ. στην Επαρχία Καλαμάτας θα εξαντλήσουν σε όλους τους τομείς όλη τη θέρμη και τον πατριωτισμό για την αγωνιζόμενη Ελλάδα και θα θυσιάσουν αν απαιτηθή - πιστά στον όρκο τους - ακόμα και τη ζωή τους για να οδηγηθούν οι αγώνες στην οριστική και τελική επιτυχία τους και θα πολεμήσουν ιδιαίτερα στο ανελέητο και αδιάκοπο κτύπημα κατακτητή και Εθνοπροδοτών.

Το ψήφισμα εγκρίνεται ομόφωνα απ' όλα τα παριστάμενα μέλη της συνδιάσκεψης και αποφασίζεται να σταλεί στην Έδρα της Π.Ε.Ε.Α., του Εθνικού Συμβουλίου και του Αρχηγού του Ε.Α.Μ. Πελοποννήσου με την φροντίδα της Γραμματείας της Ν.Ε.Μ.

Απόφαση της Νομαρχιακής συνδιάσκεψης Μεσσηνίας.

Αντίγραφον από τα πρακτικά».

 

Κορυσχάδες. Εθνικό Συμβούλιο 1944

Μετά την Συμφωνία της Βάρκιζας, το μετεμφυλιακό κράτος που εγκαταστάθηκε με τις λόγχες των Εγγλέζων και η Ιερά Σύνοδος τον καθαίρεσε από Μητροπολίτη Ηλείας και του αφαίρεσε κάθε πόρο ζωής αξιοποιώντας για τη δίωξή του έναν από τους τελευταίους νόμους των κατοχικών κυβερνήσεων για τους «αγνώστου διαμονής αρχιερείς» (Ν. 1527, ΦΕΚ αρ. 138,10.7.44) με τις οποίες οι κυβερνήσεις των «Κουίσλινγκ» εξομοίωναν τους μητροπολίτες, οι οποίοι προτίμησαν να ενταχθούν στην Εθνική Αντίσταση κατά του κατακτητή, με ιεράρχες που εγκατέλειψαν το ποίμνιό τους (Σιδηροκάστρου Βασίλειος, Φθιώτιδος Αμβρόσιος κ.ά.) και προτίμησαν να περάσουν τις «δύσκολες ημέρες» στη σιγουριά της Αθήνας.

Το "έγκλημα" του ήταν η συμμετοχή του στην Εθνική Αντίσταση.

Εγκαταστάθηκε στο Αιγάλεω, κοντά στην οικογένεια του όπου λειτουργούσε μέχρι το θάνατό του, το 1963.

Το μισαλόδοξο μετεμφυλιακό κράτος δεν του επέτρεψε να επιστέψει στην Ηλεία, που τόσο αγάπησε και συνδέθηκε με τον φιλόπονο λαό της που ποίμανε επί 23 χρόνια.

Το 1963 το Δημοτικό Συμβούλιο Αιγάλεω μετονόμασε την οδό Θεμιστοκλέους όπου βρισκόταν το σπίτι που διέμενε σε οδό Μητροπολίτη Ηλείας Αντωνίου.

Στην κεντρική πλατεία του Πύργου ανάμεσα στις μορφές του Μνημείου της Εθνικής Αντίστασης, διακρίνεται η μορφή του σεπτού ιεράρχη και εθνεγέρτη της Αντίστασης Μητροπολίτη Αντωνίου Πολίτη. 

Προβλήθηκε 196 φορές

Ο Υμηττός πάλι σε κίνδυνο! (του Πάνου Τότσικα)

Με αφορμή την πρόσφατη πυρκαγιά - εμπρησμό στην ανατολική πλευρά του Υμηττού, θεωρώ σκόπιμη την αναδημοσίευση από το περιοδικό "ΟΥΤΟΠΙΑ" τ.123, Δεκ. 2017 ενός κειμένου μου για την συνολική κατάσταση που επικρατεί - και σήμερα - στον Υμηττό.

Περί βλακείας (ΞΕΝΟΦΩΝ Α. ΜΠΡΟΥΝΤΖΑΚΗΣ)

Η βλακεία, εκτός από ανίκητη και επικίνδυνη, είναι ενίοτε και χυδαία! Η βλακεία δεν κατατάσσεται στα εφτά θανάσιμα αμαρτήματα. Κακώς! Κάκιστα! Ούτε θεωρείται έγκλημα… Καλώς, κάλλιστα, γιατί δεν θα έφταναν… τα κάγκελα!…

Έγκλημα καθ' υποτροπή (ΠΡΑΣΙΝΗ ΑΡΙΣΤΕΡΑ)

Τα λόγια είναι περιττά. Στην περίπτωση όμως της Εύβοιας, αλλά και πολλών άλλων πυρκαγιών στην χώρα μας, δεν ευθύνεται η κλιματική αλλαγή αλλά τα συμφέροντα και η εγκληματική αδιαφορία των κυβερνώντων στο πραγματικό πρόβλημα.

ΠΑΣΚΕΔΙ - Αντικαπνιστικός νόμος: ''άμεση ανάγκη για διαχωρισμό καταστημάτων σε καπνιζόντων ή μη''

Από την πρώτη κιόλας στιγμή, το ΠΑΣΚΕΔΙ δήλωσε ότι τάσσεται υπέρ των άμεσων κινητοποιήσεων τόσο του υπουργείου Υγείας, όσο και του ίδιου του κ. πρωθυπουργού σχετικά με την αποτελεσματική εφαρμογή του αντικαπνιστικού νόμου.