Τα ισλί είναι γεμιστά μελομακάρονα από τη Μικρά Ασία, με «κεντημένη» την επιφάνειά τους για γιορτινή, εξεζητημένη εμφάνιση.
Το ισλί άρχισε να φτιάχνεται στην Τραπεζούντα, έφτασε στην Καππαδοκία και διαδόθηκε σε όλα τα μικρασιατικά παράλια. Ήταν σήμα κατατεθέν των Χριστουγέννων για τους Μικρασιάτες.
Ονομάστηκε ισλί, που σημαίνει «δουλεμένο» (ις = δουλειά στα τουρκικά), δηλώνοντας ότι είναι ένα γλυκό που έχει μπόλικη δουλειά επάνω του.
Δεν είναι αυθεντικό το ισλί, παρά μόνο όταν είναι κεντημένο με την αυθεντική τσιμπίδα, ένα πολύ κοντό τσιμπιδάκι που το έφτιαχναν οι σιδεράδες ειδικά για το ισλί και το οποίο συνήθως είχε τρία δοντάκια.
Το τσιμπιδάκι ήταν ένα καλό δώρο που το προσέφεραν στις νοικοκυρές. Άλλοι τα κεντούσαν με βελόνι.
Στη Σμύρνη τα ετοίμαζαν μετά την Πρωτοχρονια, για τα Θεοφάνια και του Αϊ-Γιαννιού. Τη συνταγή μάς έδωσε η κ. Κυριακή Αρχοντάκη-Μιχοπούλου από την Εστία Νέας Σμύρνης.
- 500 γρ. βούτυρο αγελάδας, σε θερμοκρασία δωματίου
- 800 γρ. ζάχαρη
- 500 ml φρέσκο γάλα, πλήρες
- 1/2 κουτ. σούπας μαγειρική σόδα (σκόνη)
- 1 1⁄2 κιλό αλεύρι για όλες τις χρήσεις, κοσκινισμένο
- 1 κουτ. γλυκού μπέικιν πάουντερ
- 250 γρ. καρύδια, κοπανισμένα ανακατεμένα με 1 κουτ. γλυκού κανέλα σε σκόνη
- 500 ml νερό
- 600 γρ. ζάχαρη
- 400 γρ. μέλι
- Για να φτιάξουμε τα γεμιστά μελομακάρονα από τη Μικρά Ασία (ή αλλιώς ισλί), ξεκινάμε με το σιρόπι: Βράζουμε όλα τα υλικά για 5 λεπτά (μετρώντας τον χρόνο από τη στιγμή που θα πάρουν βράση), αποσύρουμε, αφήνουμε το σιρόπι να κρυώσει ελαφρώς και το διατηρούμε χλιαρό.
- Στον κάδο του μίξερ ρίχνουμε το βούτυρο και τη ζάχαρη και τα χτυπάμε με το φτερο μέχρι να φτιάξουμε μια αφράτη κρέμα.
- Ανακατεύουμε το γάλα με τη σόδα (προσεκτικά, γιατί θα αφρίσει) και το ρίχνουμε σταδιακά στο μείγμα για τα ισλί, χτυπώντας με το σύρμα.
- Ρίχνουμε σε 2-3 δόσεις το αλεύρι και το μπέικιν πάουντερ και ζυμώνουμε με τον γάντζο μέχρι να φτιάξουμε ένα ζυμάρι μαλακό, αλλά που να μην κολλάει στα χέρια.
- Παίρνουμε ένα μπαλάκι ζύμης (όσο περίπου ένα μελομακάρονο), το πιέζουμε στην παλάμη μας για να πλατύνει, βάζουμε στο κέντρο του 1 κουτ. γλυκού καρύδια και καλύπτουμε με τις άκρες της ζύμης για να σφραγίσουμε τη γέμιση.
- Πιέζουμε γύρω γύρω το κομμάτι να αποκτήσει το χαρακτηριστικό τριγωνικό σχήμα και με ένα σουβλί ή πιρούνι ή οδοντογλυφίδα χαράζουμε στην επιφάνεια πυκνές χιαστί χαρακιές.
- Προθερμαίνουμε τον φούρνο στους 180°C.
- Αραδιάζουμε τα ισλί σε λαδωμένα ταψιά αφήνοντας απόσταση μεταξύ τους γιατί απλώνουν και φουσκώνουν.
- Τα ψήνουμε (σε δόσεις) για 20-25 λεπτά ή μέχρι να ροδίσουν ομοιόμορφα.
- Κάθε δόση ισλί που βγάζουμε από τον φούρνο την τακτοποιούμε σε βαθιά πιατέλα και περιχύνουμε όσο είναι καυτά με χλιαρό σιρόπι. Σερβίρουμε αφού κρυώσουν.
